เรื่องเล่าครูเก่าพยาบาลกาชาด: จุดเริ่มต้นการถวายงานในโครงการกำลังใจในพระดำริ
เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา (พระอิสริยยศขณะนั้นคือ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา) เสด็จทอดพระเนตรกิจกรรมเปิดบ้าน (Open House) ของวิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย (ปัจจุบันคือ สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย)  
ซึ่งในวันนั้นผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลฯ ขณะนั้นคือ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชุลีพร เชาวน์เมธากิจ ได้กราบทูลพระองค์ภาว่า “วิทยาลัยทำหน้าที่ในการสอนเรื่องสุขภาพ เราสามารถถวายงานท่านได้ ถ้าหากได้ทำเรื่องราวเกี่ยวกับสุขภาพทั้งหลาย” 
ภายหลังการเสด็จฯ ครั้งนั้น พระองค์ภาได้มีพระดำรัสผ่านท่านผู้หญิงจำลอง แววพานิช พระพี่เลี้ยง ถึงผู้ช่วยศาสตราจารย์อังคณา สริยาภรณ์ รองผู้อำนวยวิทยาลัยพยาบาลฯ ฝ่ายวิชาการ ในขณะนั้นว่า “อยากให้วิทยาลัยพยาบาลช่วยไปดูงานที่ทัณฑสถานหญิงกลางหน่อย ว่าเราจะช่วยอะไรเขาได้บ้าง และขอให้เราดูก่อนนะ” 
พระดำรัสดังกล่าวสะท้อนถึงพระเมตตาและความห่วงใยที่ทรงมีต่อผู้ต้องขังหญิงและเด็กที่ติดตามมารดาเข้าไปอยู่ในสถานที่คุมขัง ซึ่งสืบเนื่องจากการที่พระองค์เคยเสด็จเยี่ยมทัณฑสถานหญิง กรุงเทพ และทอดพระเนตรเห็นสภาพความเป็นอยู่ที่ยากลำบากของผู้ต้องขังหญิง โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์และแม่ลูกอ่อน
 ในปลายเดือนธันวาคม พ.ศ. 2549 คณาจารย์จากวิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย ได้เข้าไปสำรวจปัญหาและความต้องการด้านสุขภาพของผู้ต้องขังหญิง ณ ทัณฑสถานหญิงกลาง เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะและกราบทูลถวาย นำไปสู่การจัดอบรมหลักสูตร “การตั้งครรภ์คุณภาพ” สำหรับผู้ต้องขังหญิงตั้งครรภ์ และหลักสูตร “สร้างคนดี เริ่มที่ขวบปีแรก”
สำหรับผู้ต้องขังหญิงแม่ลูกอ่อนและพี่เลี้ยงเด็กอาสาสมัคร ซึ่งเริ่มดำเนินการครั้งแรก ณ ทัณฑสถานหญิงกลาง ในต้นปี พ.ศ. 2550 
อีกทั้งได้มีการพัฒนาชุดคู่มืออบรมผู้ต้องขังหญิงและสื่อวิดีทัศน์สำหรับการฝึกอบรมด้วย พระองค์ภาได้เสด็จมายังทัณฑสถานหญิงกลาง เพื่อติดตามผลการฝึกอบรมด้วยพระองค์เอง ผลจากการดำเนินงานทำให้ผู้ต้องขังหญิงมีความรู้ ความมั่นใจ เกิดทักษะ และกำลังใจในการดูแลตนเองและบุตรมากขึ้น 
จึงทรงมีพระดำริให้ขยายผลไปยังเรือนจำและทัณฑสถานทั่วประเทศ
พระองค์ภาทรงมีพระดำรัสในหลายโอกาสว่าการดำเนินงานทั้งสองหลักสูตรโดยวิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย ถือเป็น “จุดเริ่มต้นของโครงการกำลังใจในพระดำริ”  ซึ่งผลจากการดำเนินงานของโครงการกำลังใจนำไปสู่ “ข้อกำหนดสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงในเรือนจำและมาตรการที่มิใช่การคุมขังสำหรับผู้กระทำผิดหญิง หรือ ข้อกำหนดกรุงเทพ (Bangkok Rules)” มาตรฐานการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงในระดับสากล
นับเป็นพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ และเป็นความภาคภูมิใจอย่างยิ่งของคณาจารย์วิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย ที่ได้มีโอกาสร่วมถวายงานสนองพระดำริ ตลอดระยะเวลากว่าสองทศวรรษที่ผ่านมา
--------------------------------------------------------------
ที่มา: ผู้ช่วยศาสตราจารย์อังคณา สริยาภรณ์ และ 
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชุลีพร เชาวน์เมธากิจ
เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นันทกา สวัสดิพานิช